gaziantepozelegitim@gmail.com
0342 322 54 54  

Disleksi Nedir? Ne Yapmak Gerekir?

Disleksi Nedir? Ne Yapmak Gerekir?

07/07/2022       Hit: 167

Okul başarısı son zamanlarda oldukça önemsenmeye başlanmıştır. Ailelerin okul başarısındaki düşüklük ile ilgili birimlere başvurusu da son zamanlarda artmıştır.  Okuldaki başarısızlığın nedeni zeka geriliği, görme, işitme sorunları, ailesel sorunlar, motivasyon eksikliği, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, özgül öğrenme bozuklukları ve başka bir psikiyatrik rahatsızlık olabilmektedir. Bugünkü yazımızda okul başarısızlığının önemli  sebeplerinden biri olan özgül öğrenme güçlüğü ve bir türü olan disleksiyi ele alacağız.

Özgül öğrenme bozukluğu, bireylerin zeka düzeyi ve aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda, okuma, yazılı anlatım ve/veya matematik seviyelerinin beklenin önemli derecede altında olmasıyla tanısı konulan bir bozukluktur. Özgül öğrenme bozukluğu kendini okuma bozukluğu (disleksi), yazılı anlatım bozukluğu (disgrafi), matematik bozukluğu (diskalkuli) şeklinde gösterebilir.  Özgül öğrenme bozukluğu birçok ülke ve disiplinde farklı terimlerle ifade edilmektedir. Bunlar arasında en sık kullanılanı “okuma güçlüğü” anlamına gelen “disleksi”dir.

 

Disleksi Nedir?

Normal ya da üstün zekâ seviyesine sahip, fiziksel, ruhsal ya da nörolojik herhangi bir bozukluğu olmayan bazı bireylerin çocuk yaşta; okuma, yazma, konuşma, düşünce ve aritmetik becerilerinde zorluklar yaşamasına neden olan, özel okuma bozukluğuna “Disleksi” denir.

Disleksi tanımını ilk yapan İngiliz Doktor W.P Morgen’a göre Disleksi “doğuştan kelime körlüğüdür.” Avrupa Disleksi Derneğine (EDA) göre ise “okuma, heceleme ve yazma becerilerini edinmede nörolojik kökenli bir farklılıktır.”

 

Disleksi Zeka Geriliği Midir?

Disleksi, bireyin zekâ seviyesi ile ilgili bir sorun değildir. Albert Einstein, Edison, Leonardo Da Vinci, Pablo Picasso, Wolfgang Amadeus Mozart, Walt Disney, Bill Gates, Stephen Hawking, Winston Churchill, Henry Ford, Alexander Graham Bell gibi tarihe mal olmuş birçok kişi de çocukluklarında bu sorunu yaşamışlardır.

 

 

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Disleksi, çocuklarda olduğu kadar yetişkinleri de etkileyebilen bir problemdir. Belirtiler yaş ve probleme göre değişim gösterebilmekle beraber genelde okuma ve yazma eğitimi sırasında fark edilir.

Belirtiler:

  • Alfabedeki harfler ile ilgili öğrenme ve hatırlama sorunu yaşama
  • b ve d gibi simetrik olan harfleri karıştırma
  • Kendi ismini oluşturan harfleri tanımada güçlük
  • Ninni gibi kafiyeli paternleri anlayamama
  • Okuma yazmada akıcılık sorunu
  • Kelimelerin hecelenmesi ve çözümlenmesi aşamasında zorluk
  • Okuduğunu anlayamama
  • Okuma sırasında dikkat dağılması
  • İleri düzey dil bilgisinin anlaşılamaması
  • Yaşına göre fiziksel aktivitede zayıflık
  • Konuşurken mantık hatası ve bağlantı bozuklukları
  • Okuma esnasında çekingenlik ve kısık sesle okuma
  • Uzun ve karmaşık kelimelerde telaffuz hatası yapma
  • Oldukça kötü bir el yazısına sahip olma
  • Tarih ve isimleri hatırlamada zorlanma

 

Disleksinin Nedeni Nedir?

Bu konu hakkında uzun yıllar araştırma yapılmış olsa da kesin bir bilgiye henüz ulaşılamamıştır. Ancak gen veya beyin gelişimi farklılıklarından kaynaklandığı bilinmektedir. Ayrıca da disleksili bireylerin beyin yapısında bazı farklılıklar gözlemlenmiştir.

 

Disleksi Tanısı Konulduktan Sonra Nasıl Bir Yol İzlenmelidir?

Disleksi ömür boyu sürecek bir durum olduğu için öncelikle disleksinin yol açabileceği sorunlarla ilgili önlemler almak gerekir.

Genel olarak ilkokul zamanında keşfedildiği için fark edilir edilmez çocuk özel eğitime tabi tutulmalıdır. Çünkü akranlarına göre farklı bir ilerleyiş gösterdiği için akranları ile arasında probleme ve dolayısıyla psikolojik sorunlara yol açabilir. Aynı zamanda özel eğitim öğretmeni ile okul öğretmeni işbirliği içinde çalışmalıdır.

Bu çocukların eğitimi beş duyuyu destekleyecek şekilde kurgulanmalıdır. Bu sayede bir duyusunun zayıf kaldığı noktada daha güçlü olan duyusu öğrenmenin gerçekleşmesinde etkili olacaktır.

Disleksisi olan bir çocuğun diğer çocuklardan daha yavaş ilerlemesi kaçınılmazdır. Bu sebeple bu çocuklara ödevlerinde, sınavlarda ve öğretim süreçlerinde biraz daha fazla zaman ve imkan tanınması uygun olacaktır.

Disleksisi olan çocuklar ne kadar erken fark edilirse süreç o kadar olumlu ilerler.  

 

Disleksisi Olan Çocuklar İçin Ebeveynlerin Önemi

Bu süreçte çocukların en büyük destekçisi ebeveynleri olmalıdır. Tanı aldıktan sonra çocuğun ne hissettiğini anlamak, ona bu anlamda destek olmak önemli bir noktadır.

Süreç esnasında ebeveynler çocuğun tanısını koyan doktoru, okul öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni ile sık sık iletişim içinde olmalıdır. Onların önerilerini önemseyip ev ortamında uygulamaya özen göstermelidir.

Disleksi ile baş etmede zaman zaman çocuğunuz ve sizler zorlanabilirsiniz. Bu zorlu dönemlerin üstesinden gelmek için çocuğunuzla birlikte ortak bir hobi edinip onun üzerinde ilerleyebilirsiniz ya da küçük hedefler koyup bu hedeflere ulaşıldığında kendinizi ve çocuğunuzu maddi olmayan ödüllerle ödüllendirebilirsiniz. Küçük ya da ulaşılabilir hedefler koyarak ilerlemek çocukların ve ebeveynlerin süreç esnasındaki motivasyonunu diri tutmak için önemlidir. Zor veya uzun sürede ulaşılabilecek hedefler motivasyonu düşürerek umutsuzluğa kapılmaya sebep olabilir.

Başvuru

Eğer siz de etrafınızda okurken zorlanan, konuşurken kelimeleri karıştıran, sosyal çevreye uyum sorunu yaşayan bir bireyin varlığını fark ediyorsanız bir uzmana başvurmalısınız. Çocuk gelişimi uzmanları, çocuk nörologları, psikologlar,  nöropsikologlar bu konuda başvurabileceğiniz uzmanlardır.

Fark ettikten hemen sonra bir uzman desteği almak verilecek eğitimi etkili kılacak ve geç kalınmamış olunacaktır. 

 



[]
Site içi Arama

Tuvalet Eğitimine Ne Zaman ve Nasıl Başlanmalıdır?

Tuvalet eğitimi önemli bir dönem olduğu kadar ebeveynler tarafından da zorlanılan bir dönemdir. Bu yazımızda Psikolog Seda Çabuk Toprak tarafında tuva

Davranış Problemi Nedir?

Disleksi Nedir? Ne Yapmak Gerekir?

Özel Eğitim Süreci

Motor Konuşma Bozuklukları

Motor konuşma bozuklukları, konuşmanın planlanması, yürütülmesi ya da motor programlamasını etkileyen çeşitli nedenlerle ortaya çıkan nörofizyolojik t